|
ASTIM
Astım
akciğerlere kadar olan hava yollarını ( Bronşlar
) etkileyen bir hastalıktır. Bu hava yolları
soluduğumuz havayı burundan itibaren akciğerlere
kadar ulastırır. Saglıklı bir kişide bu soluma
olayı kolayca gerçekleşir. Astımlı bir kişide
ise bazı dönemlerde soluma zorluğu meydana
gelir. Astım atağı sırasında bronşlar ( hava
yolları ) daralır ve havanın geçişi zorlaşır. Bu
hava yolu daralmasının bazı nedenleri vardır.
|
| |
|
|
|
EV
HAYVANI ALERJENLERİ
Kedi
ve köpek en sık allerji nedeni olan ev
hayvanlarıdır. Özellikle kedi allerjisinin çok
yaygın olduğu bilinmektedir. Kedi beslenmeyen
evlerde bile kedi allerjenleri tespit
edilmektedir |
| |
|
|
|
Kedilerde birçok allerjik vücut proteini
bulunur. Bunların en önemlisi Fel d 1
allerjenidir. Bu allerjen kıl foliküllerinde ve
tükrük bezlerinde üretilir. Erkek kedilerin daha
fazla allerjen oluşturduğu ve kastrasyonun erkek
kedide allerjen üretimini azalttığı
gösterilmiştir |
| |
|
|
|
köpek
Köpeklere
özgü olan birçok allerjen de tanımlanmıştır. En
önemlisi Can f 1 antijenidir. Köpeğin kıl, deri
döküntüleri ve salyasında bulunur |
| |
|
|
|
Birçok çalışmada hiç hayvan beslenmemiş olan
evlerde bile yoğun miktarda kedi ve köpek
allerjeni bulunduğu gösterilmiştir. Halka açık
binalar, toplu taşıma araçları ve okullarda da
kedi ve köpek allerjeni yoğun olarak
bulunmaktadırda.
Ohio'da
böcek uzmanı Emmett Glass'ın laboratuvarında
geçenlerde garip bir şey oldu. Toz akarları
petri kutusundan kaçtılar. 0,3 mm boyundaki bu
canlılar oraya buraya kaçışacakları yerde
laboratuvar masasının üstünde birbirlerine
kenetlendiler. Glass akarların bu yöntemle su
kaybetmeyi önlediklerini tahmin etti. Yıllardır
biyologlar toz akarlarının nasıl ıslak
kalabildiklerine
şaşmışlardır. Laboratuvarda nem % 50'nin altına
düşünce akarlar kurur ve ölürler. Peki ev
tozlarında insan derisinden dökülen
parçaları yiyerek yaşayan ve allerjik astıma yol
açan bu canlılar, evin içindeki nem % 50 altına
düşünce nasıl yaşayabiliyorlar? Glass, akarların
kurumamak için birbirlerini kucakladıklarını
düşünüyor. Bunu ispatlamak için kümeleşmiş
akarlardan birkaçını alarak düşük nemli bir
ortama koydu ve sonra tarttı. Kümeleşmiş
akarlarda su kaybı yalnız kalan akarlardakine
göre yarı
yarıya daha azdı. Glass toz akarlarının nasıl
kurumadan kalabildiklerini şöyle açıklıyor: "Toz
akarlarının başlarının yaniarında tuz tutucu
bezler vardır bunlar havadan su molekülleri
emerek ağıza sifonlarlar. Toz akarları küme
yaptıkları zaman, hemcinslerinden aşırı su
depolamış olanların suyundan yararlanırlar".
Glass, toz akarlarının kucaklaşma haberini
birbirlerine feromonlarla ilettiklerini
söylemekte, şimdi bu feromonları aramakta ve
şöyle demektedir: "Asıl amacımız astımlı
hastaları çok rahatsız eden bu zararlı
hayvanları yok edebilmektir". Resimde bir toz
akarının başı görülüyor.
(Discover, Eylül 1998; Bilim ve Teknik, Ekim
1998 |
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
EV
TOZU ALERJENLERİ

Gerçek
olmasaydı,böylesine bir olaya inanmak mümkün
değildi.Bilim uzun araştırmalar sonunda şu
gerçeği yakaladı.Yatak çarşaflarının altında
ancak mikroskopla görülen milyonlarca canavardan
oluşan bir ordu her gece bizlerin yatağa
yatmasını bekliyor.Ağzı sulanmış şekilde
harekete geçen bu 8 ayaklı yaratıklar yatağın ve
yastığın tozlu yüzeyleri üzerinde ilerliyerek
herbiri insanın her gece döktüğü milyarlarca
deri parçalarını aramaya koyuluyorlar.Öylesine
küçüklerki bir yatakta ortalama 2 milyon adet bu
yaratıklardan bulunuyor.inanmak güç ama
uyuduğumuz yatağımızda yalnız değiliz
milyonlarca minik canavarla uyuyoruz.Ayrıca biz
uyurken acımasızca bize zarar veriyorlar.
EN
YAYGIN BÖCEKLER Bir saç telinin
yarısı kadar boya ulaşabilirler.Ortalama 60
günlük bir ömürleri vardır.Bu süreci
cildimiz,yataklar, koltuklar vs.. gibi yerlerde
geçirirler.Deri döküntülerini yiyen mite bunu
hazmettikten kısa bir süre sonra 20 mikron
genişliğinde dışkı döküyor.Bu dışkının içinde
insanda astıma neden olan glikoprotein bulunuyor.
En önemli ev içi allerjendir. Sıcak ve nemli
ortamlarda kolaylıkla çoğalabilen gözle
görülemeyen (mikroskopik) canlılardır.
Akarların vücut proteinleri ve dışkıları
allerjenik özelliktedir.Akar allerjenleri
özellikle halı, yastık, yatak
ve benzeri gibi üzerinde toz tutan ev
eşyalarında yüksek oranda bulunmaktadır.Bu
allerjenlerin solunum yolu ile vücuda girmesi, allerjik kişilerde şikayetlerin başlamasına
neden olmaktadırAkarlar insan deri döküntüleri
ile beslenir.Akarlar insanları ısırmaz, hastalık
bulaştırma ve taşınmasına neden olmaz ve
genellikle insanların üzerinde barınmazlar.
Sadece akarlara karşı allerjisi olan kişilerde
sorun oluşturan canlılardır.
Mite çeşitlerinin sayısı 10
milyon civarında.Çok değişik ve çeşitli yaşam
biçimleri bulunuyor.Kimi açık havada kimi
çiçeklerde ,kimide diğer miteların üzerinde
yaşıyor.İnsan vücudunda yaşayan 3 çeşidi
olmasına rağmen bütün çeşitleri insan sağlığını
tehdit ediyor ve yaşadığımız evimizde yüzlerce
çeşiti bulunuyor.Kıl mite’ları:kılsal bölgelerde
kıl diplerinde

yaşarlar,sivilcelere ince kırışıklıklara ve kaşıntılara neden olurlar.Uyuz
türü mite:cildin içine girerek beslenirler.acı
ve kaşıntılara neden olurlar Ev tipi toz mite’ları:insanların sağlığına en zarar veren-
Nemin yoğun olduğu yerler mite’lar için tam bir
cennet .Özellerindendir.Hassas bünyeli
insanlarda astıma neden olur |
| |
|
|
|
EV
AKARLARINDAN KORUNMA
Akarların neden olduğu allerjik şikayetleri
gidermenin EN ETKİLİ YOLU akar allerjenlerine
temasın önlenmesidir. Akarların evden tamamen
temizlenmesi zordur. Ancak alınacak birkaç BASİT
fakat ETKİLİ önlemlerle akarlara maruziyet
önemli düzeyde azaltılabilir.İnsanların günde
ortalama 8 saat uyudukları kabul
edilirse; akar allerjisi olan bir hastanın,
ömrünün yaklaşık üçte birini bol miktarda
akar allerjeni barındıran bir yastık ve yatak
üzerinde geçirdiği söylenebilir.Evdeki diğer
odalara oranla, yatak odasının en fazla akar
barındıran oda olduğundan, akarlarla mücadele
yöntemleri özellikle yatak odalarında
yoğunlaştırılmalıdır.Akar allerjenleri
kumaşların gözeneklerinden geçebilmektedir. Akar
allerjisi olanlar anti-allerjik yatak takımları
kullanabilir. Özel maddelerden üretilmiş ve akar
allerjenlerini geçirmeyen bu yatak takımları,
akar temasını yaklaşık %90 oranında
azaltmaktadır.Hazır anti-allerjik yatak
takımlarına alternatif olarak, yastık ve yatağın
naylon kılıflarla kaplandıktan sonra yatak
takımlarının üzerine geçirilmesi de ucuz ve
etkili bir yöntemdir |
|
1997'de
bir Amerikalı ortalama olarak günün 23 saatini
kapalı yerlerde geçirmişti. Ev içinde en iyi
bilinen alerjen kaynağı kedidir (Felis
domesticus). İnsanların % 6'sı kediye
alerjiktir. Kedinin en önemli alerjeni, derideki
yağ bezlerince salgılanan ve tüylere de bulaşan
bir proteindir. Alerjen, kedinin tükürüğünde de
vardır; ama bu o kadar önemli değildir. Kedinin
alerjeni kanepelerin ve halıların üzerinde
birikir; bunlar bu alerjen için bir depo görevi
yaparlar. "Alerjen deposu" kavramı çok
önemlidir; çünkü kedi evden uzaklaştırılsa bile
alerjeni aylarca bu depolarda kalır. Ayrıca kedi
alerjeni çok kolaylıkla havaya karışır; elektrik
süpürgeleri, vntilatörler ve iklimlendiricilerin
yarattığı hava akımı, hatta ev içindeki küçük
hareketler bu alerjeni havaya karıştırır;
alerjen havada saatlerce asılı kalır. Kediye
alerjisi olan bir insan kedili bir eve girince,
birkaç dakika içinde burnunda ve akciğerlerinde
alerjik tepkiler başlar ve bazen bunlar o kadar
şiddetli olur ki kişi o evi terk etmek zorunda
kalır.
Kedi alerjeninden kurtulmanın yolu kediyi evden
uzaklaştırmak ve evi baştan aşağı çok iyi
temizlemektir. Kedi evde kalacaksa halıları
ortadan kaldırmak, mobilyaların üstünü çok iyi
temizlemek, kediyi haftada bir yıkamak veya
silmek ve özel filtreli bir oda
iklimlendiricisi kullanmakgerekir.
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|